یکشنبه 21 اردیبهشت 1399
گروه : مقالات
پ
  • 21 اردیبهشت 1399 - 21:03

دوگانگی در حوزه قیمت‌گذاری

محسن ورزشکار عضو هیات‌مدیره انجمن قیر ایران در سنوات اخیر به‌رغم بی‌محبتی دولت‌ها به توسعه سرمایه‌گذاری در ایجاد و بهینه‌سازی صنایع پالایش نفت و همچنین بی‌توجهی به ارزش افزوده نهفته در آن و لزوم تغییر جهت صنعت کهن نفت و گاز از خام‌فروشی به تولید فرآورده‌های با ارزش بیشتر، اما بخش‌خصوصی با درک فرصت‌های موجود، […]

محسن ورزشکار

عضو هیات‌مدیره انجمن قیر ایران

در سنوات اخیر به‌رغم بی‌محبتی دولت‌ها به توسعه سرمایه‌گذاری در ایجاد و بهینه‌سازی صنایع پالایش نفت و همچنین بی‌توجهی به ارزش افزوده نهفته در آن و لزوم تغییر جهت صنعت کهن نفت و گاز از خام‌فروشی به تولید فرآورده‌های با ارزش بیشتر، اما بخش‌خصوصی با درک فرصت‌های موجود، سرمایه‌گذاری وسیعی در این حوزه انجام داده است، به نحوی که دستاوردهای آن در شرایط فعلی که کشور در زمینه صادرات نفت خام با محدودیت‌های گسترد‌ه‌ای مواجه شده، قابل مشاهده است. درحال‌حاضر با وجود آنکه سهم صنعت قیر ایران از بازارهای بین‌المللی بالغ بر ۴ میلیون تن و ارزش تقریبی آن یک میلیارد دلار است، اما در صورت بی‌توجهی به ساختارهای غیراصولی در قیمت‌گذاری و توزیع خوراک و محدودیت‌های خودساخته، بازارهای صادراتی در اختیار رقبایی قرار خواهد گرفت که به‌راحتی حاضر به واگذاری مجدد آن نخواهند بود. درحال‌حاضر ملاحظه می‌کنیم به علت اتخاذ سیاست‌های نادرست در قیمت‌گذاری وکیوم باتوم به‌صورت ریالی و کاهش فزاینده ارزش ریال در مقابل دلار، قیمت صادراتی قیر ایران به میزان قابل ملاحظه‌ای از رقبای بین‌المللی پایین‌تر بوده و این فرآورده با ارزش با وجود پتانسیل‌های موجود برای فروش به قیمت‌های بالاتر، با قیمت‌های نازل به فروش می‌رود. نکته حائز اهمیت آن است که با وجود اختلاف چشمگیر قیمت قیر ایران با سایر رقبا، سرمایه‌گذاری‌های وسیعی در کشورهای همسایه به‌منظور ایجاد پلنت‌های تولید قیر و تصاحب بازارهای قیر ایران در حال انجام است.

از سویی دیگر افزایش قیمت‌های ریالی وکیوم باتوم ناشی از نرخ تسعیر ارز در سامانه نیما که در مواقعی با افزایش نرخ جهانی نیز همراه شده، باعث شده قیمت ریالی قیر در داخل کشور طی ماه‌های اخیر با جهش بی‌سابقه‌ای مواجه شود. این موضوع در کنار کاهش بودجه‌های عمرانی، اثر مستقیمی بر حجم پروژه‌های راهسازی و راهداری کشور داشته و با وجود آنکه سهم مقداری قیر از هر تن آسفالت بین 5 تا 6 درصد است، ولی هزینه قیر مصرفی در هر تن آسفالت بیش از 50 درصد از مبلغ کل آسفالت بوده و همین امر باعث شده قیر به گلوگاه اجرای پروژه‌های آسفالت کشور تبدیل شود. در چنین شرایطی است که موضوع قیر تهاتری یا به عبارت بهتر تامین قیر پروژه‌ها از طرف دولت و تحویل آن به پیمانکاران جهت اجرای پروژه‌ها ضرورت پیدا می‌کند. البته به شرطی که سازوکار اجرایی طرح به‌گونه‌ای طراحی شود که قیر صرفا به‌عنوان یکی از اجزای تشکیل‌دهنده آسفالت و دقیقا به میزان موردنیاز پروژه و در زمان مناسب به پروژه‌ها تزریق شده و نه به‌عنوان حق‌العمل شرکت قیرساز یا در ازای مطالبات پیمانکار از دستگاه‌های اجرایی به ایشان تحویل شود. آنچه در سنوات گذشته در اثر اجرای قانون قیر تهاتری باعث ایجاد برخی مفسده‌ها در دستگاه‌های اجرایی و همچنین اخلال در قیمت‌ها در بازارهای صادراتی شده بود بیشتر ناشی از تهاتر حق‌العمل شرکت قیرساز با وکیوم باتوم و همچنین عدم برآورد صحیح مقدار قیر موردنیاز پروژه‌ها در دستگاه‌های اجرایی و تزریق مقادیر بیش از نیاز قیر به پروژه به‌منظور تسویه مطالبات پیمانکاران با دستگاه‌های اجرایی به‌وسیله قیر بوده است. به نحوی که مشاهده می‌شد همه ساله حدود 4 میلیون تن قیر در چارچوب این قانون به‌دستگاه‌های اجرایی تزریق شد درحالی‌که کل ظرفیت اجرای پروژه‌های آسفالت کشور کمتر از 2 میلیون تن است. بنابراین به‌نظر می‌رسد، اصلاحات انجام شده در قالب قانون الحاق یک بند به تبصره (1) قانون بودجه سال 1399 کل کشور که در آن مقدار قیر تخصیصی به یک میلیون تن کاهش یافته و برخی ریسک‌های اجرایی سنوات پیش نیز لحاظ شده، بتواند تا حدودی موانع موجود در اجرای پروژه‌های عمرانی کشور را کاهش دهد.

بنابراین ملاحظه می‌شود در حوزه قیمت‌گذاری وکیوم باتوم به‌عنوان ماده اولیه تولید قیر با یک دوگانگی مواجه هستیم که یکی معطوف به لزوم ارتقای قیمت‌های صادراتی و کاهش فاصله قیمت قیر ایران با رقبای بین‌المللی و دیگری ضرورت استفاده از ظرفیت‌های تولید قیر موجود در کشور به‌منظور تامین قیر با قیمت مناسب جهت اجرای پروژه‌های عمرانی است. چالش دیگر صنعت قیر کشور موضوع تامین خوراک واحدهای تولید‌کننده قیر است که درحال‌حاضر از طریق بورس‌کالای ایران و در یک فرآیند کاملا رقابتی و بدون هیچ‌گونه سقفی در معاملات در‌حال انجام است. صدور تعداد زیادی پروانه بهره‌برداری کارخانه تولید قیر باعث شده تولیدکنندگان به‌منظور تامین مواد اولیه مورد نیاز ناگزیر از رقابت برای خرید وکیوم باتوم از پالایشگاه‌ها باشند و در بسیاری از موارد مجبور هستند که خوراک را به قیمت‌هایی بسیار بالاتر از قیمت پایه تعیین شده توسط انجمن صنفی صنعت پالایش کشور خریداری کنند. افزایش بهای تمام شده تولید که بیش از 90 درصد آن هزینه مواد اولیه است، به‌طور مستقیم بر قیمت قیر اثرگذار بوده است که البته نقش پالایشگاه‌ها نیز در مدیریت حجم عرضه‌ها در بورس‌کالا در رقابت‌های ایجاد شده قابل تامل است. از سویی دیگر عدم استفاده همه پالایشگاه‌های کشور از سایر روش‌های عرضه در بورس‌کالا نظیر قراردادهای کشف پرمیوم که متضمن تامین منافع مشترک فروشنده و خریدار است و در بلند مدت باعث نظم‌دهی معاملات شده، باعث تشدید هیجانات قیمتی در عرضه‌های هفتگی وکیوم باتوم پالایشگاه‌ها شده است.

در چنین شرایطی است که تشکیل یک نهاد رگولاتوری با حضور همه ذی‌نفعان و به‌منظور تنظیم گری میزان عرضه خوراک و قیمت‌گذاری مواد اولیه همواره مورد تاکید است.

یکی دیگر از چالش‌های مهم صنعت قیر، عدم وجود آمار قابل اعتماد درخصوص میزان مصرف واقعی قیر در داخل کشور است که در برهه‌هایی نظیر بررسی طرح قیر تهاتری در مجلس شورای اسلامی که تصمیم‌سازان نیازمند اطلاع از مقادیر واقعی مصرف بودند، هیچ‌گونه برآوردی از آن وجود نداشت. این خلأ اطلاعاتی درخصوص میزان صادرات قیر کشور با توجه به آمارهای گمرک و بورس‌کالا تا حدودی مرتفع شده و در صورت هدایت کلیه معاملات داخلی و صادراتی قیر به طرف بورس‌کالا تا حدود زیادی قابل احصا است.

در انتها به‌نظر می‌رسد با توجه به سرمایه‌گذاری‌های انجام شده درخصوص ارتقای حجم تولید و کیفیت محصولات، این صنعت پالایشی از ظرفیت‌های لازم جهت عهده‌داری بخشی از مسوولیت پرهیز از خام‌فروشی نفت برخوردار است که البته تحقق آن منوط به رفع تحریم‌های داخلی و بعضا خود ساخته است.

برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

پیش بینی قیمت نفت در نیمه دوم سال ۲۰۲۲ 07 تیر 1401

پیش بینی قیمت نفت در نیمه دوم سال ۲۰۲۲

موسسه IHS مارکت که بخشی از موسسه رتبه‌بندی S&P گلوبال به شمار می‌رود که اعلام کرده که به خاطر کمبود عرضه نفت در بازار جهانی در نیمه دوم امسال احتمالا قیمت به ۱۳۵ دلار در هر بشکه بالا خواهد رفت.

پایش تحولات تجارت جهانی – گزارش بیست و سوم 09 اسفند 1400
مرکز پژوهش ها اتاق ایران منتشر کرد

پایش تحولات تجارت جهانی – گزارش بیست و سوم

سلسله گزارشهاي "پایش تحولات تجارت جهانی" رویدادهاي کلیدي در محیط ژئواکونومیک ایران را مورد بحث و بررسی قرار میدهد. در این قالب، رویدادهاي کلیدي از منظر تاثیرگذاري بر دیپلماسی اقتصادي و موقعیت ژئواکونومیک ایران مورد توجه قرار می گیرند.

دسته بندی کشورها بر اساس شرکای تجاری 25 بهمن 1400

دسته بندی کشورها بر اساس شرکای تجاری

در میان مشکلات زنجیره تامین و هزینه های حمل و نقل انباشته، تجارت جهانی در سال گذشته به رشد خود ادامه داد و در سال 2021 به 28 تریلیون دلار رسید که 23 درصد افزایش نسبت به سال قبل نشان می دهد. چین در حال حاضر بزرگترین شریک تجاری جهان می باشد، درصورتیکه همیشه اینطور نبوده است.

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

دیدگاه بسته شده است.

دکتر حیدری: رقابت بخش دولتی با شرکت‌های خصوصی تصمیمی زیان‌بار است / داود محمدی: فرهنگ‌سازی در حوزه تولید قیر از اولویت های انجمن قیر ایران است. 23 خرداد 1403
در افتتاحیه همایش آموزشی مدیران بنیاد مسکن مطرح شد

دکتر حیدری: رقابت بخش دولتی با شرکت‌های خصوصی تصمیمی زیان‌بار است / داود محمدی: فرهنگ‌سازی در حوزه تولید قیر از اولویت های انجمن قیر ایران است.

به گزارش خبرنگار انجمن قیر ایران، آیین افتتاحیه رسمی همایش آموزشی قیر و آسفالت با حضور مدیران بنیاد مسکن انقلاب اسلامی صبح امروز 23 خرداد در مرکز تحقیقات راه مسکن و شهرسازی برگزار شد.

رئیس‌جمهور ایران به فیض شهادت نائل آمد 31 اردیبهشت 1403

رئیس‌جمهور ایران به فیض شهادت نائل آمد

إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ  ‌   روح بلند آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی، خادم‌الرضا (ع) و خادم ملت ایران که در تمامی دوران مسیر خدمت، مجاهدانه و خستگی‌ناپذیر لحظه‌ای آرام نداشت و بر عهد صادقانه خود با خداوند متعال، مجاهدانه ایستاد؛ به ملکوت اعلی پیوست تا این سید عزیز و همراهانش، به مصداق آیه شریفه […]

پیام نوروزی سال ۱۴۰۳ هیئت مدیره انجمن قیر ایران 01 فروردین 1403

پیام نوروزی سال ۱۴۰۳ هیئت مدیره انجمن قیر ایران

خداوند سبحان را سپاسگزاریم که در سایه الطاف بیکرانش فرصت تجربه سال نو را بر ما ارزانی داشت تا با الهام از آنچه گذشت، گام در مسیر بهبود آینده بگذاریم...

حمایت دستگاه دیپلماسی کشور از صادرات قیر 19 آبان 1402

حمایت دستگاه دیپلماسی کشور از صادرات قیر

به گزارش خبرنگار انجمن قیر ایران، پیرو هماهنگی با دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی‌ ایران، عصر امروز دکتر ایرج الهی سفیر جمهوری اسلامی در هند، رایزن اقتصادی و دبیر دوم اقتصادی سفارت، به دعوت داود محمدی رئیس هیئت مدیره انجمن از همایش و نمایشگاه بین‌المللی solvex2023 بازدید نمود‌.1

گزارش عملکرد دو ساله انجمن قیر ایران 1402-1400 05 مهر 1402

گزارش عملکرد دو ساله انجمن قیر ایران 1402-1400

اختصاص یک هزار و ۸۰۰ تن قیر برای بازآفرینی شهری فارس 30 تیر 1403

اختصاص یک هزار و ۸۰۰ تن قیر برای بازآفرینی شهری فارس

مدیر کل راه و شهرسازی فارس گفت: طی سه ماه نخست امسال افزون بر یک هزار و ۸۰۰ تن سهمیه قیر تهاتری با هدف بازآفرینی شهری این استان جذب شد.

نمود عینی ” جهش نهضت آسفالت” در معابر شهر ملایر 30 تیر 1403

نمود عینی ” جهش نهضت آسفالت” در معابر شهر ملایر

شهردار ملایر گفت: ما طی سه سال گذشته ۴۰۰۰ تُن قیر دریافت کردیم و در همین راستا انقلاب و جهشی بزرگ در بحث نهضت آسفالت معابر و محلات ملایر رقم خورد و یک میلیون و ۲۰۰ هزار متر مربع در سطح معابر شهری آسفالت‌ریزی داشتیم.

شروع عملیات قیر پاشی  در روستای اشنویه 30 تیر 1403

شروع عملیات قیر پاشی  در روستای اشنویه

فرماندار اشنویه از شروع عملیات قیر پاشی در روستای معابر روستای سنگان خبر داد.

۷۵کیلومتر راه روستایی در استان بوشهر احداث شد 29 تیر 1403

۷۵کیلومتر راه روستایی در استان بوشهر احداث شد

استاندار بوشهر گفت: احداث ۷۵ کیلومتر راه روستایی و اصلاح ۲۶ نقطه حادثه‌خیز جاده‌ها خدمتی ماندگار از دولت سیزدهم در این استان است.

۳۰۰ تُن قیر تهاتری به شهرداری قلعه گنج اختصاص یافت 28 تیر 1403

۳۰۰ تُن قیر تهاتری به شهرداری قلعه گنج اختصاص یافت

رئیس اداره راه و شهرسازی شهرستان قلعه گنج از اختصاص ۳۰۰ تُن قیر تهاتری در سه مرحله برای آسفالت معابر خاکی بافت فرسوده در شهر قلعه گنج خبر داد.

معضل مازاد عرضه نفت 19 تیر 1403

معضل مازاد عرضه نفت

بازار جهانی نفت در دهه‌جاری به سمت مازاد عرضه پیش‌می‌رود. پیش‌بینی دیده‏‏‏‌بان جهانی انرژی، حکایت از افق افزایش عرضه و کاهش رشد تقاضا برای نفت‏‏‏‌خام به لطف توسعه منابع انرژی تجدید‏‏‏‌پذیر و البته با انتشار کمتر گازهای گلخانه‌ای دارد. آژانس بین‌المللی انرژی که اعضای آن شامل بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان نفت جهان می‌شوند، در گزارش بازار میان‌‏‏‏‌مدت نفت که به‏‏‏‌دقت رصد می‌شود، پیش‌بینی کرد؛ ظرفیت مازاد یعنی پمپاژ نفت بدون استفاده مستقیم به دلیل عرضه کافی، می‌تواند در آینده نه‌چندان دور افزایش یابد

جایگاه دوم رشد تولید نفت 10 تیر 1403

جایگاه دوم رشد تولید نفت

تازه‌‌‌‌ترین گزارش بررسی آماری انرژی جهان حکایت از آن دارد که ایران با ثبت رشد ۱۹درصدی تولید نفت‌خام و میعانات گازی در سال‌گذشته میلادی، دومین کشور جهان از این نظر بوده‌است. بر اساس داده‌های تازه‌‌‌‌ترین نسخه گزارش «بررسی آماری انرژی جهان» که به بررسی عملکرد صنعت انرژی جهان در سال‌۲۰۲۳ میلادی می‌پردازد، نشان می‌دهد ایران رتبه دوم جهان را در افزایش مقدار تولید نفت خود در سال‌گذشته میلادی به‌دست آورده است.

تخفیف آرامکو به واردکنندگان آسیایی 09 تیر 1403

تخفیف آرامکو به واردکنندگان آسیایی

به گفته منابع تجاری، آرامکو، غول نفتی دولتی عربستان‌سعودی، بزرگ‌ترین صادرکننده طلای‌سیاه، به احتمال زیاد در ماه اوت برای دومین ماه متوالی بهای نفت‌خام خود را برای واردکنندگان آسیایی کاهش خواهد داد. این کاهش قیمت به دلیل ضعف قیمت نفت‌خام دبی، یکی از شاخص‌های اصلی خاورمیانه، پیش‌بینی شده‌است.

صعود بهای برنت با تنش‌های ژئوپلیتیک 06 تیر 1403

صعود بهای برنت با تنش‌های ژئوپلیتیک

بهای معاملات آتی نفت‌برنت روز سه‌‌‌‌‌شنبه ۲۵ ژوئن به حدود ۸۶ دلار در هر بشکه رسید‌و بالاترین سطح خود را در نزدیک به دو ماه اخیر تجربه کرد. ادامه خطرات ژئوپلیتیک در اروپای‌شرقی و خاورمیانه از عوامل مهم روند صعودی قیمت نفت بوده‌است.

رویای استقلال انرژی در قاره‌سبز 30 خرداد 1403

رویای استقلال انرژی در قاره‌سبز

پیشی‌گرفتن روسیه از ایالات‌متحده به‌عنوان تامین‌‌‌‌‌کننده اصلی گاز اروپا در ماه مه، رخدادی مهم در راستای تلاش‌های مداوم اروپا برای کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی روسیه پس از تهاجم گسترده به اوکراین بود. این رویداد حاکی از آن است که چالش‌های پیوسته‌‌‌‌‌ای در راستای استقلال انرژی قاره‌سبز و تنوع‌بخشی به منابع انرژی اروپا بدون وابستگی به روسیه وجود دارد، به‌ویژه در کشورهای شرقی اروپا که هنوز شدیدا به واردات از روسیه وابسته‌‌‌‌‌اند. تام مارزک‌‌‌‌‌مانسر، رئیس اداره تجزیه و تحلیل گاز در شرکت مشاوره‌ای ICIS، بر اهمیت این اتفاق تاکید و تصریح کرد: «با وجود تلاش‌های گسترده برای جداسازی و کاهش وابستگی به انرژی، سهم فعلی بازار گاز روسیه و گاز طبیعی مایع (LNG) در اروپا قابل‌توجه بوده و تعبیر خطرناکی دارد.»

رصد انتخاباتی دلار 16 تیر 1403

رصد انتخاباتی دلار

بررسی‌های به‌عمل آمده از هسته مرکزی بازار ارز تهران گویای آن است که ریسک‌های معاملاتی در سطح بالایی قرار دارند. مشاهدات نشان می‌دهد بازار با یک شوک افزایشی به استقبال دور دوم انتخابات ریاست جمهوری رفته است. به عقیده تحلیلگران احتمال تخلیه این ریسک‏‏‌ها درصورت پیروزی یکی از دو جناح وجود دارد. در نهایت می‌توان گفت چشم فعالان ارزی به خروجی صندوق‌های رای است.

بازار ارز درگیر انتخابات 09 تیر 1403

بازار ارز درگیر انتخابات

در روز‌های اخیر اخبار مربوط به دو انتخابات ریاست‌جمهوری سبب افزایش هیجانات بازار ارز غیر رسمی شده است. همزمان شدن انتخابات ریاست‌جمهوری دولت چهاردهم و آغاز رقابت انتخاباتی نامزد‌های ریاست‌جمهوری آمریکا، انتظارات تورمی فعالان بازار را دستخوش تغییر قرار داده است. بر این اساس نرخ دلار آزاد در بازار روز‌های پایانی هفته گذشته وارد کانال ۶۱ هزار تومانی شد.

۴ مصوبه برای حمایت از بورس در ستاد هماهنگی اقتصادی دولت تصویب شد 21 خرداد 1403

۴ مصوبه برای حمایت از بورس در ستاد هماهنگی اقتصادی دولت تصویب شد

وزیر اقتصاد از تصویب ۴ کمک به سودآوری صنایع بورسی از جمله اصلاح دستورالعمل قیمت محصولات پالایشی و عدم لغو پذیرش ایران خودرو و سایپا در ستاد هماهنگی اقتصادی دولت خبر داد.

سه دستور ارزی فرزین برای صادرکنندگان بخش خصوصی 27 اردیبهشت 1403

سه دستور ارزی فرزین برای صادرکنندگان بخش خصوصی

رئیس‌کل بانک مرکزی در نشست با هیات رئیسه اتاق ایران، برای حمایت از صادرکنندگان بخش خصوصی سه دستور فوری صادر کرد. «استفاده از ارز اشخاص» و «گواهی امتیاز صادراتی در مرکز مبادله ارز» و به‌ کارگیری «ریال برون‌مرزی با روسیه» سه برنامه ویژ‌ه‌ای که در دستور کار قرار گرفته است.

تاکید مجلس بر اصلاح سیاست‌های ارزی دولت 04 اردیبهشت 1403

تاکید مجلس بر اصلاح سیاست‌های ارزی دولت

نوسانات نرخ ارز در هفته‌های گذشته محور تذکرات نمایندگان مجلس بود و بر همین اساس رئیس مجلس اعلام کرد که مجلس شورای اسلامی جلسه‌ای درباره ارز با مسوولان بانک مرکزی و تیم اقتصادی دولت برگزار خواهد کرد. اگرچه به نظر می‌رسید این جلسه در صحن علنی مجلس برگزار شود، اما این نشست در دفتر رئیس مجلس و با حضور خاندوزی وزیر امور اقتصادی و دارایی، فرزین رئیس‌کل بانک مرکزی، پورابراهیمی رئیس کمیسیون اقتصادی، سیدشمس‌الدین حسینی رئیس کمیسیون جهش و رونق تولید، اکبری تالارپشتی رئیس کمیسیون صنایع، محسن زنگنه و حجت‌الاسلام بحرینی از نمایندگان اقتصاددان مجلس و تعدادی از کارشناسان مرکز پژوهش‌ها برگزار شد. البته قرار است گزارش جمع‌بندی درباره موضوع ارز هفته آینده در صحن مجلس قرائت شود. از سوی دیگر اگرچه تاکنون یک جلسه میان دولت و جمعی از نمایندگان مجلس برگزار شده، اما قرار است این جلسات تا رسیدن به یک جمع‌بندی مشترک ادامه پیدا کند.