یکشنبه 21 اردیبهشت 1399
گروه : مقالات
پ
  • 21 اردیبهشت 1399 - 21:03

دوگانگی در حوزه قیمت‌گذاری

محسن ورزشکار عضو هیات‌مدیره انجمن قیر ایران در سنوات اخیر به‌رغم بی‌محبتی دولت‌ها به توسعه سرمایه‌گذاری در ایجاد و بهینه‌سازی صنایع پالایش نفت و همچنین بی‌توجهی به ارزش افزوده نهفته در آن و لزوم تغییر جهت صنعت کهن نفت و گاز از خام‌فروشی به تولید فرآورده‌های با ارزش بیشتر، اما بخش‌خصوصی با درک فرصت‌های موجود، […]

محسن ورزشکار

عضو هیات‌مدیره انجمن قیر ایران

در سنوات اخیر به‌رغم بی‌محبتی دولت‌ها به توسعه سرمایه‌گذاری در ایجاد و بهینه‌سازی صنایع پالایش نفت و همچنین بی‌توجهی به ارزش افزوده نهفته در آن و لزوم تغییر جهت صنعت کهن نفت و گاز از خام‌فروشی به تولید فرآورده‌های با ارزش بیشتر، اما بخش‌خصوصی با درک فرصت‌های موجود، سرمایه‌گذاری وسیعی در این حوزه انجام داده است، به نحوی که دستاوردهای آن در شرایط فعلی که کشور در زمینه صادرات نفت خام با محدودیت‌های گسترد‌ه‌ای مواجه شده، قابل مشاهده است. درحال‌حاضر با وجود آنکه سهم صنعت قیر ایران از بازارهای بین‌المللی بالغ بر ۴ میلیون تن و ارزش تقریبی آن یک میلیارد دلار است، اما در صورت بی‌توجهی به ساختارهای غیراصولی در قیمت‌گذاری و توزیع خوراک و محدودیت‌های خودساخته، بازارهای صادراتی در اختیار رقبایی قرار خواهد گرفت که به‌راحتی حاضر به واگذاری مجدد آن نخواهند بود. درحال‌حاضر ملاحظه می‌کنیم به علت اتخاذ سیاست‌های نادرست در قیمت‌گذاری وکیوم باتوم به‌صورت ریالی و کاهش فزاینده ارزش ریال در مقابل دلار، قیمت صادراتی قیر ایران به میزان قابل ملاحظه‌ای از رقبای بین‌المللی پایین‌تر بوده و این فرآورده با ارزش با وجود پتانسیل‌های موجود برای فروش به قیمت‌های بالاتر، با قیمت‌های نازل به فروش می‌رود. نکته حائز اهمیت آن است که با وجود اختلاف چشمگیر قیمت قیر ایران با سایر رقبا، سرمایه‌گذاری‌های وسیعی در کشورهای همسایه به‌منظور ایجاد پلنت‌های تولید قیر و تصاحب بازارهای قیر ایران در حال انجام است.

از سویی دیگر افزایش قیمت‌های ریالی وکیوم باتوم ناشی از نرخ تسعیر ارز در سامانه نیما که در مواقعی با افزایش نرخ جهانی نیز همراه شده، باعث شده قیمت ریالی قیر در داخل کشور طی ماه‌های اخیر با جهش بی‌سابقه‌ای مواجه شود. این موضوع در کنار کاهش بودجه‌های عمرانی، اثر مستقیمی بر حجم پروژه‌های راهسازی و راهداری کشور داشته و با وجود آنکه سهم مقداری قیر از هر تن آسفالت بین 5 تا 6 درصد است، ولی هزینه قیر مصرفی در هر تن آسفالت بیش از 50 درصد از مبلغ کل آسفالت بوده و همین امر باعث شده قیر به گلوگاه اجرای پروژه‌های آسفالت کشور تبدیل شود. در چنین شرایطی است که موضوع قیر تهاتری یا به عبارت بهتر تامین قیر پروژه‌ها از طرف دولت و تحویل آن به پیمانکاران جهت اجرای پروژه‌ها ضرورت پیدا می‌کند. البته به شرطی که سازوکار اجرایی طرح به‌گونه‌ای طراحی شود که قیر صرفا به‌عنوان یکی از اجزای تشکیل‌دهنده آسفالت و دقیقا به میزان موردنیاز پروژه و در زمان مناسب به پروژه‌ها تزریق شده و نه به‌عنوان حق‌العمل شرکت قیرساز یا در ازای مطالبات پیمانکار از دستگاه‌های اجرایی به ایشان تحویل شود. آنچه در سنوات گذشته در اثر اجرای قانون قیر تهاتری باعث ایجاد برخی مفسده‌ها در دستگاه‌های اجرایی و همچنین اخلال در قیمت‌ها در بازارهای صادراتی شده بود بیشتر ناشی از تهاتر حق‌العمل شرکت قیرساز با وکیوم باتوم و همچنین عدم برآورد صحیح مقدار قیر موردنیاز پروژه‌ها در دستگاه‌های اجرایی و تزریق مقادیر بیش از نیاز قیر به پروژه به‌منظور تسویه مطالبات پیمانکاران با دستگاه‌های اجرایی به‌وسیله قیر بوده است. به نحوی که مشاهده می‌شد همه ساله حدود 4 میلیون تن قیر در چارچوب این قانون به‌دستگاه‌های اجرایی تزریق شد درحالی‌که کل ظرفیت اجرای پروژه‌های آسفالت کشور کمتر از 2 میلیون تن است. بنابراین به‌نظر می‌رسد، اصلاحات انجام شده در قالب قانون الحاق یک بند به تبصره (1) قانون بودجه سال 1399 کل کشور که در آن مقدار قیر تخصیصی به یک میلیون تن کاهش یافته و برخی ریسک‌های اجرایی سنوات پیش نیز لحاظ شده، بتواند تا حدودی موانع موجود در اجرای پروژه‌های عمرانی کشور را کاهش دهد.

بنابراین ملاحظه می‌شود در حوزه قیمت‌گذاری وکیوم باتوم به‌عنوان ماده اولیه تولید قیر با یک دوگانگی مواجه هستیم که یکی معطوف به لزوم ارتقای قیمت‌های صادراتی و کاهش فاصله قیمت قیر ایران با رقبای بین‌المللی و دیگری ضرورت استفاده از ظرفیت‌های تولید قیر موجود در کشور به‌منظور تامین قیر با قیمت مناسب جهت اجرای پروژه‌های عمرانی است. چالش دیگر صنعت قیر کشور موضوع تامین خوراک واحدهای تولید‌کننده قیر است که درحال‌حاضر از طریق بورس‌کالای ایران و در یک فرآیند کاملا رقابتی و بدون هیچ‌گونه سقفی در معاملات در‌حال انجام است. صدور تعداد زیادی پروانه بهره‌برداری کارخانه تولید قیر باعث شده تولیدکنندگان به‌منظور تامین مواد اولیه مورد نیاز ناگزیر از رقابت برای خرید وکیوم باتوم از پالایشگاه‌ها باشند و در بسیاری از موارد مجبور هستند که خوراک را به قیمت‌هایی بسیار بالاتر از قیمت پایه تعیین شده توسط انجمن صنفی صنعت پالایش کشور خریداری کنند. افزایش بهای تمام شده تولید که بیش از 90 درصد آن هزینه مواد اولیه است، به‌طور مستقیم بر قیمت قیر اثرگذار بوده است که البته نقش پالایشگاه‌ها نیز در مدیریت حجم عرضه‌ها در بورس‌کالا در رقابت‌های ایجاد شده قابل تامل است. از سویی دیگر عدم استفاده همه پالایشگاه‌های کشور از سایر روش‌های عرضه در بورس‌کالا نظیر قراردادهای کشف پرمیوم که متضمن تامین منافع مشترک فروشنده و خریدار است و در بلند مدت باعث نظم‌دهی معاملات شده، باعث تشدید هیجانات قیمتی در عرضه‌های هفتگی وکیوم باتوم پالایشگاه‌ها شده است.

در چنین شرایطی است که تشکیل یک نهاد رگولاتوری با حضور همه ذی‌نفعان و به‌منظور تنظیم گری میزان عرضه خوراک و قیمت‌گذاری مواد اولیه همواره مورد تاکید است.

یکی دیگر از چالش‌های مهم صنعت قیر، عدم وجود آمار قابل اعتماد درخصوص میزان مصرف واقعی قیر در داخل کشور است که در برهه‌هایی نظیر بررسی طرح قیر تهاتری در مجلس شورای اسلامی که تصمیم‌سازان نیازمند اطلاع از مقادیر واقعی مصرف بودند، هیچ‌گونه برآوردی از آن وجود نداشت. این خلأ اطلاعاتی درخصوص میزان صادرات قیر کشور با توجه به آمارهای گمرک و بورس‌کالا تا حدودی مرتفع شده و در صورت هدایت کلیه معاملات داخلی و صادراتی قیر به طرف بورس‌کالا تا حدود زیادی قابل احصا است.

در انتها به‌نظر می‌رسد با توجه به سرمایه‌گذاری‌های انجام شده درخصوص ارتقای حجم تولید و کیفیت محصولات، این صنعت پالایشی از ظرفیت‌های لازم جهت عهده‌داری بخشی از مسوولیت پرهیز از خام‌فروشی نفت برخوردار است که البته تحقق آن منوط به رفع تحریم‌های داخلی و بعضا خود ساخته است.

برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

پیش بینی قیمت نفت در نیمه دوم سال ۲۰۲۲ 07 تیر 1401

پیش بینی قیمت نفت در نیمه دوم سال ۲۰۲۲

موسسه IHS مارکت که بخشی از موسسه رتبه‌بندی S&P گلوبال به شمار می‌رود که اعلام کرده که به خاطر کمبود عرضه نفت در بازار جهانی در نیمه دوم امسال احتمالا قیمت به ۱۳۵ دلار در هر بشکه بالا خواهد رفت.

پایش تحولات تجارت جهانی – گزارش بیست و سوم 09 اسفند 1400
مرکز پژوهش ها اتاق ایران منتشر کرد

پایش تحولات تجارت جهانی – گزارش بیست و سوم

سلسله گزارشهاي "پایش تحولات تجارت جهانی" رویدادهاي کلیدي در محیط ژئواکونومیک ایران را مورد بحث و بررسی قرار میدهد. در این قالب، رویدادهاي کلیدي از منظر تاثیرگذاري بر دیپلماسی اقتصادي و موقعیت ژئواکونومیک ایران مورد توجه قرار می گیرند.

دسته بندی کشورها بر اساس شرکای تجاری 25 بهمن 1400

دسته بندی کشورها بر اساس شرکای تجاری

در میان مشکلات زنجیره تامین و هزینه های حمل و نقل انباشته، تجارت جهانی در سال گذشته به رشد خود ادامه داد و در سال 2021 به 28 تریلیون دلار رسید که 23 درصد افزایش نسبت به سال قبل نشان می دهد. چین در حال حاضر بزرگترین شریک تجاری جهان می باشد، درصورتیکه همیشه اینطور نبوده است.

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

دیدگاه بسته شده است.

نقش شرکت های عضو انجمن قیر ایران در ارتقا صنعت قیر و افزایش کیفیت خدمت رسانی 10 تیر 1401

نقش شرکت های عضو انجمن قیر ایران در ارتقا صنعت قیر و افزایش کیفیت خدمت رسانی

شرکت های عضو انجمن قیر تلاش های مستمر بسیاری برای ارتقا این صنعت انجام داده اند. گواه این مطلب را می توان بازدید رییس مرکز تحقیقات راه ، مسکن وشهرسازی از آزمایشگاه یکی از واحدهای بزرگ تولید قیر کشور دانست .

گزارش هیئت مدیره به مجمع سالیانه 1400 06 تیر 1401

گزارش هیئت مدیره به مجمع سالیانه 1400

    گزارش هیئت مدیره به مجمع 1400     گزارش مالی سال 1400

پنجاه و یکمین جلسه هیئت مدیره انجمن قیر ایران برگزار شد 29 خرداد 1401

پنجاه و یکمین جلسه هیئت مدیره انجمن قیر ایران برگزار شد

به گزارش خبرنگار انجمن قیر ایران، در این جلسه پس از بحث و بررسی در خصوص مسائل و مشکلات اعضاء، گزارش هیئت مدیره به مجمع سالیانه مورد تصویب قرار گرفت. در ادامه جلسه اعضای هیئت مدیره بر تقویت رویکرد صادراتی و حمایت از اعضای فعال در صادرات قیر تأکید نمودند. در پایان جلسه رئیس هیئت […]

بررسی مشکلات صنعت قیر در دیدار با مدیرعامل شرکت پالایش و پخش 17 خرداد 1401

بررسی مشکلات صنعت قیر در دیدار با مدیرعامل شرکت پالایش و پخش

به گزارش خبرنگار انجمن قیر ایران، ظهر امروز رئیس هیئت مدیره و دبیر انجمن با جناب آقای مهندس سالاری معاون محترم وزیر نفت و مدیرعامل شرکت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی دیدار نمودند. در این جلسه پس از ارائه گزارش عملکرد انجمن در حوزه داخل و صادرات و ضرورت تعامل بیش از پیش در حل مشکلات صنعت مذاکره گردید.

جلسه تعیین تکلیف قیر تهاتری ۱۴۰۰ در مجلس 10 خرداد 1401

جلسه تعیین تکلیف قیر تهاتری ۱۴۰۰ در مجلس

جلسه بررسی مشکلات قیر تهاتری ظهر امروز به ریاست جناب آقای دکتر نیکزاد در مجلس شورای اسلامی برگزار شد.

تشدید مشکلات صنعت قیر در بازار جهانی 11 تیر 1401

تشدید مشکلات صنعت قیر در بازار جهانی

ورود فرآوردهای نفتی روسیه با قیمت پایین به بازار منطقه یکی از چالش های صنعت قیر محسوب می شود؛ چالشی که در کنار رقیبی مثل عراق به بازار ایران لطمه بسیاری وارد کرده است.

تصویر نه چندان زیبای صنعت قیر در ایران 07 تیر 1401

تصویر نه چندان زیبای صنعت قیر در ایران

بررسی تحولات صنعت قیر در ایران و جهان در سال گذشته نشان می‌دهد سهم ایران در بازار جهانی به چهار دلیل شامل حضور پررنگ روسیه در بازارهای غیر رسمی، تحریم‌های ظالمانه غرب، قوانین و مقررات داخلی موثر بر این حوزه و افزایش تمایل مشتریان به خرید قیر بی‌کیفیت، کاهش یافته است.

وزارت نفت مکلف به پرداخت ۱۹ هزار میلیارد تومان ویژه تامین قیر به دستگاه‌های اجرایی شد 03 تیر 1401

وزارت نفت مکلف به پرداخت ۱۹ هزار میلیارد تومان ویژه تامین قیر به دستگاه‌های اجرایی شد

رئیس کمیسیون عمران مجلس گفت: وزارت نفت مکلف به پرداخت ۱۹ هزار میلیارد تومان ویژه تامین قیر به دستگاه‌های اجرایی شد.

جوان‌سازی و بازیافت آسفالت‌ خیابانی با محصول ایرانی 01 تیر 1401

جوان‌سازی و بازیافت آسفالت‌ خیابانی با محصول ایرانی

یک شرکت دانش‌بنیان موفق به تولید فرآورده‌های پلیمری و جوان‌سازی آسفالت‌های خیابانی شد و با حمایت صندوق نوآوری و شکوفایی اقدام به توسعه این محصول دانش بنیان کرد

تنوع در تالار صادراتی با عرضه قیر و عایق رطوبتی 26 خرداد 1401

تنوع در تالار صادراتی با عرضه قیر و عایق رطوبتی

تالار صادراتی بورس کالای ایران روز چهارشنبه ۲۵ خرداد ماه میزبان عرضه ۴۵ هزار و ۴۰ تن قیر، ۱۲۵ تن عایق رطوبتی، ۱۰۰ تن بیلت آلومینیوم و ۲۲۵ تن پلی وینیل کلراید است.

افزایش 440 هزار بشکه‌ای صادرات نفت ایران در دولت سیزدهم 12 تیر 1401

افزایش 440 هزار بشکه‌ای صادرات نفت ایران در دولت سیزدهم

طبق گزارش شرکت BP تولید نفت و میعانات گازی ایران بعد از سه سال روند کاهشی، سال 2021 به میزان 440 هزار بشکه افزایش یافته است.

تولید نفت اوپک ۱۰۰ هزار بشکه در روز کاهش یافت 12 تیر 1401

تولید نفت اوپک ۱۰۰ هزار بشکه در روز کاهش یافت

تولید نفت ۱۳ عضو اوپک روی‌هم‌رفته ۱۰۰ هزار بشکه در روز در ماه ژوئن کاهش یافت و به ۲۸.۵۲ میلیون بشکه در روز رسید

پوتین با یک فرمان غرب و انگلیس را به هم ریخت 12 تیر 1401

پوتین با یک فرمان غرب و انگلیس را به هم ریخت

ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه با تصمیم گیری در مورد اقدامات اقتصادی ویژه برای میدان ساخالین-۲ به غول‌های انرژی غربی درس داده است.

روسیه لج کند نفت ۳۸۰ دلار می‌شود 11 تیر 1401

روسیه لج کند نفت ۳۸۰ دلار می‌شود

تحلیلگران جی پی مورگان هشدار دادند اگر مجازاتهای آمریکا و اروپا باعث کاهش تولید تلافی‌جویانه روسیه شود، قیمت جهانی نفت ممکن است تا سطح فاجعه‌بار ۳۸۰ دلار در هر بشکه صعود کند.

چالش جدید روسیه؛ عبور از اقتصاد نفتی 11 تیر 1401

چالش جدید روسیه؛ عبور از اقتصاد نفتی

اصلاحات ساختاری روسیه موفق خواهد بود؟ در‌ ماه‌های اخیر به‌دنبال بحران اوکراین، روس‌‌‌‌‌‌‌ها به‌دنبال سومین دور اصلاحات ساختاری در کشور خود هستند. براساس آنچه ولادیمیر پوتین در اجلاس اخیر سن‌پترزبورگ اعلام کرده؛ روسیه به‌دنبال کاهش تکیه اقتصاد بر نفت و گاز است. این تصمیم از نگاه تحلیلگران بازوی پژوهشی اتاق ایران در شرایط کنونی نمی‌تواند موفقیت زیادی را برای پوتین به ارمغان بیاورد

اعلام آمادگی ایران برای کمک به اوکراین 12 تیر 1401

اعلام آمادگی ایران برای کمک به اوکراین

غلامحسین شافعی اعلام کرد که بخش خصوصی می‌تواند شرایط را برای ترانزیت کالا به اوکراین فراهم کند.

رشد ۴.۴ درصدی فروش خالص مجتمع‌های پتروشیمی 11 تیر 1401

رشد ۴.۴ درصدی فروش خالص مجتمع‌های پتروشیمی

صنعت پتروشیمی تاکنون کارنامه خوبی را از خود برجای گذاشته تا جایی که فروش خالص مجتمع‌های پتروشیمی (فروش خالص داخلی و صادرات) رشد ۴.۴ درصدی را در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال ۱۳۹۹ تجربه کرده است و طبق گفته‌های مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی تا پنج سال آینده برای تکمیل شدن چرخه صنعت پتروشیمی جشن ملی می‌گیریم.

رشد ۵۵ درصدی صادرات ایران به اروپا 11 تیر 1401

رشد ۵۵ درصدی صادرات ایران به اروپا

رییس سازمان توسعه تجارت باتوجه‌به روند افزایشی چند برابری صادرات غیرنفتی کشور در یک سال گذشته، چگونگی رقم خوردن این مهم را تشریح کرد و از افزایش ۵۵ درصدی صادرات کالاهای ایرانی به اتحادیه اروپا خبر داد.

اروپا برای جبران خلع نفت روسیه گزینه ای دیگر جز ایران ندارد 10 تیر 1401

اروپا برای جبران خلع نفت روسیه گزینه ای دیگر جز ایران ندارد

نماینده اسبق ایران در اوپک گفت: اروپایی ها برای جبران خلع نفت روسیه در بازار اروپا، گزینه ای دیگر جز نفت ایران ندارد.

درآمدزایی صندوق توسعه ملی با حمایت از پیشران‌های اقتصادی 08 تیر 1401

درآمدزایی صندوق توسعه ملی با حمایت از پیشران‌های اقتصادی

رئیس صندوق توسعه ملی معتقد است که صندوق به دنبال سرمایه گذاری و سودآوری است و جایی را بهتر از پروژه‌های پیشران سراغ ندارد.