محمدعلی دهقان‌دهنوی در روز چهارم سلسله نشست‌های هفت روز با صادرات در نشست تخصصی شرکت‌های مدیریت صادرات حلقه اتصال بنگاه‌های ایرانی به بازارهای جهانی که در اتاق بازرگانی تهران برگزار شد، با اشاره به عملکرد صادرات غیرنفتی کشور، گفت: صادرات غیرنفتی ایران در سال گذشته باوجود محدودیت‌ها و چالش‌های متعدد به حدود ۵۲ میلیارد دلار رسید که می‌توان این عدد را یکی از بالاترین ارقام صادراتی کشور در طول تاریخ به شمار آورد. با این حال، مقایسه این عملکرد با برخی کشورهای منطقه، از جمله ترکیه نشان می‌دهد که برای استفاده بهتر از ظرفیت‌های تولیدی و تجاری کشور، باید به شیوه‌های حرفه‌ای‌تری در توسعه صادرات متوسل شویم.
او در ادامه بامقایسه ارزش کالاهای صادراتی و وارداتی، افزود: میانگین ارزش هر تن کالای صادراتی ایران حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ دلار است، این در حالیست که ارزش هر تن کالای وارداتی حدود ۲ هزار دلار برآورد می‌شود. این فاصله، ضرورت حرکت به سمت صادرات محصولات با ارزش افزوده بالاتر، تکمیل زنجیره‌های ارزش و ارتقای جایگاه کالاهای ایرانی در بازارهای جهانی را نشان می‌دهد.
دهقان‌دهنوی توسعه همکاری میان بنگاه‌ها را یک ضرورت بنیادین برای تحقق توسعه صادرات برشمرد و گفت: بسیاری از تولیدکنندگان، به‌ویژه بنگاه‌هایی که به‌تنهایی فعالیت می‌کنند، برای شناسایی بازارهای هدف، انجام تحقیقات بازار، بازاریابی بین‌المللی و ایجاد شبکه فروش با محدودیت منابع و هزینه‌های بالا روبه‌رو هستند. در چنین شرایطی، شرکت‌های مدیریت صادرات می‌توانند با تجمیع ظرفیت چند بنگاه، امکان استفاده از خدمات تخصصی و حضور هماهنگ‌تر در بازارهای خارجی را فراهم کنند.
او در ادامه با ذکر مثالی برای تشریح اهمیت تقسیم هزینه‌ها در فعالیت‌های صادراتی، گفت: اگر انجام یک مطالعه بازار ۲۰۰ هزار دلار هزینه داشته باشد، پرداخت این مبلغ برای یک بنگاه دشوار است؛ اما با مشارکت ۱۰ بنگاه، سهم هر بنگاه تقلیل پیدا می‌کند. این نمونه نشان می‌دهد که همکاری سازمان‌یافته می‌تواند هزینه دسترسی به اطلاعات بازار و خدمات تخصصی را کاهش و فرصت حضور در بازارهای بین‌المللی را برای تعداد بیشتری از بنگاه‌ها فراهم کند.
نقش شرکت‌های مدیریت صادرات در تجمیع ظرفیت تولید و توسعه بازار
رئیس‌کل سازمان توسعه تجارت ایران با تأکید بر نقش محوری شرکت‌های مدیریت صادرات در توسعه بازارهای هدف، تصریح کرد: این شرکت‌ها می‌توانند ظرفیت چند تولیدکننده را تجمیع و به‌جای فعالیت پراکنده و مستقل هر بنگاه، زمینه عرضه هماهنگ محصولات و حضور سازمان‌یافته در بازارهای هدف را فراهم آورند. در این الگو، شرکت مدیریت صادرات حلقه ارتباطی میان تولیدکننده و بازار است و می‌تواند امور مرتبط با شناسایی فرصت‌های تجاری، تحقیقات بازار، بازاریابی، برقراری ارتباط با خریداران و توسعه مسیرهای فروش را به‌صورت تخصصی دنبال کند.
به گفته معاون وزیر صمت؛ اهمیت این نقش تنها به کاهش هزینه‌ها محدود نمی‌شود؛ بلکه فعالیت جمعی می‌تواند قدرت حضور بنگاه‌ها در بازار مقصد را افزایش و امکان شناخت دقیق‌تر نیازها و ویژگی‌های بازار را فراهم کند و از پراکندگی تلاش‌های صادراتی جلوگیری کند. زمانی که چند تولیدکننده از طریق یک سازوکار حرفه‌ای برای عرضه محصولات خود اقدام می‌کنند، در چنین فضایی زمینه برنامه‌ریزی هماهنگ‌تر و استفاده کارسازتر از منابع بازاریابی و تجاری دوچندان می‌شود.
او در ادامه به نقش شرکت‌های مدیریت صادرات در حفظ مشتریان، تداوم حضور در بازار و توسعه تدریجی شبکه تجاری، پرداخت و افزود: در شرایطی که ورود به بازارهای جدید با هزینه و پیچیدگی همراه است، به نظر می‌رسد شرکت‌های مدیریت صادرات می‌تواند مسیر توسعه صادرات را برای تولیدکنندگان هموارتر کند.
دهقان‌دهنوی با اشاره به بازنگری و اصلاح دستورالعمل و نظام رتبه‌بندی شرکت‌های مدیریت صادرات در سازمان توسعه تجارت ایران، تصریح کرد: شرکت‌ها بر اساس ظرفیت‌ها و توانمندی‌های خود ارزیابی می‌شوند و شرکت‌های دارای رتبه یک، با وجود تعداد کمتر، از توان حرفه‌ای و اجرایی بالاتری برخوردارند. سایر شرکت‌ها نیز می‌توانند با تقویت توان تخصصی و توسعه قابلیت‌های خود، زمینه ارتقای رتبه و گسترش فعالیت‌هایشان را فراهم کنند.
او با بیان اینکه توسعه شرکت‌های مدیریت صادرات باید با آمادگی واقعی بنگاه‌ها برای حضور در بازارهای بین‌المللی همراه باشد، افزود: صادرات حرفه‌ای تنها به تولید محصول باکیفیت محدود نمی‌شود؛ بنگاه باید بتواند محصول خود را به‌درستی معرفی، الزامات بازار مقصد را بشناسد و زیرساخت‌های لازم برای ارتباط با مشتریان خارجی را در اختیار داشته باشد. تهیه کاتالوگ و بروشور حرفه‌ای، رعایت استانداردهای مورد نیاز بازار هدف، برخورداری از وب‌سایت مناسب، ایجاد واحد تجارت بین‌الملل و ارائه اطلاعات تماس دقیق و قابل پیگیری، از جمله پیش‌نیازهای حضور مؤثر در بازارهای خارجی است.
بنا به اظهارات معاون وزیر صمت؛ شرکت‌های مدیریت صادرات می‌توانند در کنار فعالیت‌های بازاریابی و فروش، به شناسایی نیازهای بنگاه‌ها و ارتقای آمادگی صادراتی آن‌ها نیز کمک کنند تا تولیدکنندگان پیش از ورود به بازار، چارچوب‌های اولیه حضور حرفه‌ای در عرصه بین‌المللی را بشناسند.
رئیس‌کل سازمان توسعه تجارت ایران با تاکید بر ضرورت طراحی سازوکارهای حمایتی مناسب، گفت: توسعه فعالیت این شرکت‌ها باید به‌صورت تدریجی و با استفاده از مشوق‌ها و ایجاد انگیزه دنبال شود، نه از طریق اعمال محدودیت‌های ناگهانی. در این مسیر، ظرفیت رایزنان بازرگانی ایران و مراکز تجاری می‌تواند در شناسایی فرصت‌ها، تسهیل ارتباط با خریداران و کمک به حضور شرکت‌ها در بازارهای هدف تاثیرگذار باشد. هماهنگی مشوق‌های صادراتی نیز می‌تواند زمینه‌ساز تقویت فعالیت شرکت‌های مدیریت صادرات را فراهم کند.
او در ادامه با دعوت از بنگاه‌های توانمند برای ورود به حوزه مدیریت صادرات، بر اهمیت شکل‌گیری شرکت‌هایی تأکید کرد که بتوانند به‌صورت حرفه‌ای مسئولیت توسعه بازار و سامان‌دهی فعالیت‌های صادراتی تولیدکنندگان را بر عهده بگیرند. چراکه تقویت این شرکت‌ها می‌تواند به تقسیم بهتر هزینه‌ها، استفاده از دانش تخصصی، کاهش فعالیت‌های پراکنده و افزایش انسجام در عرضه محصولات ایرانی منجر شود.
صیانت از بازارهای موجود و شناسایی مسیرهای جدید صادراتی
دهقان‌دهنوی با اشاره به شرایط دشوار تجارت خارجی، حفظ بازارهای موجود را در کنار توسعه بازارهای جدید ضروری دانست و افزود: بازارهایی که با صرف زمان، هزینه و تلاش به دست آمده‌اند، نیازمند برنامه‌ریزی مستمر برای حفظ مشتریان و تداوم فروش هستند؛محدودیت‌های تجاری و تغییر شرایط بازار، ضرورت شناسایی مسیرهای جایگزین و تنوع‌بخشی به مقاصد صادراتی را افزایش داده است.
معاون وزیر صمت ادامه داد: شرکت‌های مدیریت صادرات می‌توانند با تجمیع عرضه تولیدکنندگان، هماهنگی برنامه‌های بازاریابی و ایجاد ارتباطات تجاری منسجم‌تر، به حفظ جایگاه صادرکنندگان ایرانی کمک کنند. سامان‌دهی فعالیت‌ها از طریق این شرکت‌ها همچنین می‌تواند از رقابت‌های مخرب میان بنگاه‌های ایرانی در بازارهای هدف جلوگیری کند و رقابت‌هایی که در صورت نبود هماهنگی، ممکن است موقعیت جمعی صادرکنندگان را تضعیف کند.
رئیس‌کل سازمان توسعه تجارت ایران با بیان اینکه محدودیت‌های تجاری، ضرورت بازنگری در روش‌های بازاریابی و فروش و شناسایی بازارهای جایگزین را دوچندان می‌کند، گفت: برخی صادرکنندگان اعتبار تولید و برند ایرانی را در بازارهای بین المللی را خدشه‌دار کردند در چنین شرایطی، شرکت‌های مدیریت صادرات می‌توانند با بررسی فرصت‌های بازار، توسعه ارتباطات تجاری و هماهنگ‌سازی ظرفیت عرضه، به کاهش آسیب‌پذیری صادرکنندگان کمک کنند.
دهقان دهنوی تقویت شرکت‌های مدیریت صادرات را به مثابه افزایش تعداد این شرکت‌ها تلقی نکرد و ادامه داد: حمایت‌های هدفمند و آمادگی بنگاه‌ها، می‌تواند به صیانت از بازارهای موجود، توسعه بازارهای جدید، کاهش هزینه‌های صادرات و افزایش ارزش افزوده محصولات ایرانی کمک کند.
- منبع خبر : توسعه تجارت
