دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا روز دوشنبه طی سخنانی مدعی نزدیک شدن جنگ مشترک واشنگتن و تل آویو علیه ایران شد. وی در نخستین واکنش خود نسبت به روند جنگ پس از گزینش آیت الله سید مجتبی خامنه ای به عنوان رهبر انقلاب اسلامی ایران، مدعی شد: «میتوانیم همین حالا که در حال ترک اینجا هستیم، آن را یک موفقیت بزرگ بنامیم یا میتوانیم جلوتر برویم که البته ما جلوتر خواهیم رفت. اما خطر بزرگ آن جنگ تمام شده است. مابقی کار به این بستگی دارد که من و افراد دولت چه تصمیمی بگیریم. یعنی چه کاری میخواهیم انجام دهیم.»
این اظهارات عجیب رئیس جمهوری آمریکا تنها اندکی پس از انتشار گزارش نشریه وال استریت ژورنال مبنی بر توصیه برخی از مشاورین وی برای خروج از جنگ با ایران مطرح شد. با اینحال، یک مقام ارشد دولت آمریکا که نامش فاش نشده، مدعی شد ترامپ تا زمانی که مدعی یک پیروزی رضایتبخش نشود، جنگ را متوقف نخواهد کرد.
همزمان، الجزیره به نقل از یک منبع آگاه مدعی شد که ویتکاف در تلاش است تا به منظور برسی آتش بس احتمالی با سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران تماس برقرار کند.
در حالی شاهد تغییر موضع واشنگتن در جنگ با ایران هستیم که نشریه واشنگتن پست نیز روز دوشنبه به نقل از مقامات آمریکایی نوشت: ارتش آمریکا تنها طی دو روز اول حمله به ایران، مهماتی به ارزش ۵.۶ میلیارد دلار مصرف کرده است.
محاسبات اشتباه آمریکا در جنگ با ایران
اکنون پس از گذشت ده روز از آغاز تجاوز رسمی و مستقیم ایالات متحده و اسرائیل به خاک ایران، به نظر می رسد واشنگتن نه تنها به اهداف تعیین شده برای این جنگ دست نیافته، بلکه در برخی موارد نیز شاهد رخدادهایی عکس انتظارات آمریکا بوده ایم. اگرچه اکنون کنگره و رسانه های آمریکایی نیز اهداف احتمالی ایالات متحده از حمله به ایران را زیر سوال برده و معتقدند که اساسا اهداف دقیقی برای این حملات تعریف نشده است. اما طبق ادعای سخنگوی کاخ سفید، نابودی نیروی دریایی، صنعت هسته ای و موشکی و البته قطع حمایت ایران از گروه های شبه نظامی در خاورمیانه، از اهداف این جنگ اعلام شده اند. دونالد ترامپ پیشتر مدعی شده بود که نیروی هوایی ایران را کاملا نابود کرده است. این در حالیست که موشک های بالستیک، کروز و هایپرسونیک ایرانی همچنان در حال رقص در آسمان سرزمین های اشغالی و خلیج فارس هستند. در خصوص گروه ها نیز باید گفت که حزب الله لبنان، حشد الشعبی عراق و انصارللله یمن نیز حملات سنگین خود علیه مواضع آمریکا اسرائیل طی روزهای گذشته آغاز کرده اند. عدم دستیابی نیروهای نظامی آمریکا و آژانس به ذخایر اورانیوم غنی شده در ایران نیز هدف آمریکا برای نابودی برنامه هسته ای ایران را زیر سوال برده است.
مجموع این عوامل نشان می دهند که جنگ با ایران، بر خلاف آنچه دونالد ترامپ پیش از آغاز جنگ تصور می کرد، شباهتی به عملیات نظامی در ونزوئلا نداشته و به احتمال زیاد، آمریکا بار دیگر در باتلاق این جنگ فرو خواهد رفت.
هزینه سنگین جنگ و معمای چگونگی خروج آمریکا
همانگونه که گفته شد، اکنون با گذشته ۱۰ روز از آغاز جنگ، دونالد ترامپ سخن از پایان جنگ و دستیابی آمریکا به تمامی اهداف تعریف شده در آن را به میان آورده است. این در حالیست که رئیس جمهور آمریکا زیر کم سابقه ترین فشارهای کنگره این کشور پس از جنگ عراق قرار گرفته است. لذا، به نظر می رسد امکان استنکاف ترامپ از پاسخگویی به نمایندگان کنگره دستکم در خصوص جنگ ایران وجود ندارد. نکته مهم دیگر اینکه عملکرد دولت ترامپ در جنگ ایران می تواند به سرنوشت ساز ترین فاکتور تعیین کننده در انتخابات میان دوره ای مجلس نمایندگان آمریکا تبدیل شود. در صورتی که ترامپ نتواند توجیه یا دستاورد منطقی برای جنگ با ایران ارائه دهد، حزب جمهوریخواه می تواند به سادگی، اکثریت ۴۳۵ صندلی مجلس را از دست بدهد. نکته مهم اینکه در صورت واگذاری اکثریت مجلس به جمهوریخواهان، دولت ترامپ مجبور است تا دو سال آینده، تحت فشار فزاینده دموکرات ها قرار گیرد. از سوی دیگر، دموکرات ها که به دلیل عملکرد ضعیف دولت بایدن، صحنه رقابت های سیاسی آمریکا را به دونالد ترامپ و شعارهای پوپولیستی وی واگذار کرده اند، حتما از فرصت انتخابات میان دوره ای استفاده خواهند کرد؛ به ویژه اینکه رئیس جمهور آمریکا اکنون وارد جنگی شده که هر روز بر شدت انتقادات از آن، در داخل و خارج از آمریکا افزوده می شود.
به نظر می رسد رئیس جمهور آمریکا اکنون در وضعیتی بسیار دشوار قرار گرفته است. از یک سو، پیشرفت جنگ با ایران آنطور که وی پیش از آغاز تجاوز انتظار داشت محقق نشده و از سوی دیگر نیز خروج نیمه کاره از میدان نبرد با ایران نیز شکست سنگینی برای سیاست های جنگ افروزانه وی محسوب می شود. لذا این احتمال وجود دارد که ترامپ طی روزهای آتی با طرح مدعیات بی اساس در خصوص دستیابی آمریکا به اهداف جنگ در ایران، پایان جنگ را اعلام کرده و از مواضع پیشین خود عقب نشینی کند. اما سوال اینجاست که مشکلاتی چون بسته بودن تنگه هرمز، صرف عقب نشینی واشنگتن از تجاوز نظامی به ایران مرتفع خواهد شد؟ این سوالی است که البته رئیس جمهوری آمریکا باید به آن پاسخ دهد!
