چرا وکیوم‌باتوم ارزان شد؟
چرا وکیوم‌باتوم ارزان شد؟
سقوط بهای نفت، فرآورده‏‏‌ها، وکیوم‌باتوم و قیر در بازارهای جهانی به عقبگرد وکیوم‌باتوم در بازار داخل انجامید، به نحوی که هر کیلوگرم از این محصول ظرف هفته ابتدایی زمستان امسال ۳۷‌درصد ارزان‏‏‌تر از نرخ فروش آن در هفته ابتدایی بازگشایی بازار در فروردین‌ماه امسال، معامله شد. اگرچه از نرخ وکیوم‌باتوم در بازار داخل ظرف هفته‏‏‌های اخیر کاسته شده، اما معاملات این محصول پررونق بوده، به‏‏‌نحوی که در اولین هفته از زمستان امسال بالغ بر ۹۲‌درصد حجم عرضه‏‏‌ها، معامله شده است، اما پیش‌بینی کاهش مستمر قیمت‌ها با حمایت سیگنال جهانی مانع از آن می‌شود که برتری تقاضا نسبت به عرضه به رقابت قیمتی میان متقاضیان بینجامد.

بررسی روند معاملات وکیوم‌باتوم در رینگ فیزیکی بورس‌کالای ایران از فروش 213‌هزار تن از این محصول در این بازار طی هفته ابتدایی زمستان امسال (منتهی به ‌روز جمعه هشتم دی‌ماه) حکایت دارد. در این بازه زمانی بالغ بر 229‌هزار تن وکیوم‌باتوم با میانگین قیمت پایه‌‌‌ای برابر 11‌هزار و 86تومان در رینگ فیزیکی بورس‌کالای ایران عرضه شد که برای این محصول تقاضایی بالغ بر 254‌هزار و 700تن از سوی مشتریان به ثبت رسید. میزان تقاضا بیش از عرضه بود، اما متقاضیان این محصول برای کسب سهم از عرضه‌‌‌ها، حاضر به رقابت قیمتی با یکدیگر نشدند و به این ترتیب در نهایت 213‌هزار تن از این محصول با میانگین قیمت هر کیلوگرم 11‌هزار و 132تومان مورد معامله قرار گرفت. نسبت حجم معامله به عرضه در رینگ وکیوم‌باتوم ظرف هفته ابتدایی زمستان به 92‌درصد رسید. جریان نوسان قیمت وکیوم‌باتوم در بازار جهانی کاهشی است که این موضوع سیگنالی منفی برای نرخ این محصول در بازار داخل به همراه دارد و باعث می‌شود متقاضیان این محصول به‌رغم برتری تقاضا نسبت به حجم عرضه حاضر به رقابت سنگین قیمتی برای کسب سهم از عرضه وکیوم‌‌‌باتوم نباشند.

افت نرخ 37 درصدی

در حالی وکیوم‌باتوم در هفته ابتدایی زمستان امسال در کف کانال قیمتی 11‌هزار تومان روانه رینگ فیزیکی بورس‌کالای ایران شد که ظرف مهرماه امسال، نرخ پایه این محصول به 14‌هزار و 400تومان نیز رسیده بود. صعود قیمت پایه وکیوم‌باتوم به کانال 14‌هزار و 400تومان در هفته ابتدایی مهرماه امسال همزمان با اوج‌‌‌گیری بهای نفت در بازار جهانی بود. ظرف هفته ابتدایی مهرماه امسال مصادف با دهه پایانی سپتامبر، بهای هر بشکه نفت‌خام وست‌تگزاس اینترمدییت به کانال 91دلاری صعود کرد که این رقم رکورد بهای فروش آن در بازه سالانه بود. وکیوم‌باتوم یکی از فرآورده‌‌‌های پالایش نفت خام است، بنابراین نرخ آن در بازارهای جهانی و داخلی نوسانی همگرا با نفت خام دارد.

بیشترین نرخ فروش هفتگی وکیوم‌باتوم در رینگ فیزیکی بورس‌کالای ایران در سال‌جاری 17‌هزار و 818تومان به ازای هر کیلوگرم بود که این رقم در هفته ابتدایی بازگشایی معاملات بورس‌کالا در فروردین‌ماه امسال به ثبت رسید. به این ترتیب ظرف 9ماهه امسال بهای هر کیلوگرم وکیوم‌باتوم در بازار داخل 37‌درصد ارزان شده است. کاهش قیمت جهانی و تضعیف بازارهای صادراتی از این عقبگرد قیمتی حمایت کرده‌‌‌اند.

آرامش در رینگ داخلی وکیوم‌باتوم

وکیوم‌باتوم ماده اولیه تولید قیر است؛ بنابراین تقاضای این محصول متاثر از تقاضای داخلی و صادراتی قیر تولیدی در کشور است. بخش مهمی از قیر تولیدی در کشور در بازار داخلی به مصرف می‌‌‌رسد. البته بخشی از این محصول نیز صادر می‌شود؛ اما تقاضای داخلی تاثیر زیادی بر معاملات این حوزه دارد.

عمده مصرف قیر در بازار داخل مربوط به پروژه‌‌‌های زیرساخت و راه‌‌‌سازی می‌شود. به شکل معمول پروژه‌‌‌های زیرساخت و جاده‌‌‌سازی در فصل زمستان با دوگانه تقاضا مواجه می‌‌‌شوند. از سویی زمستان با آغاز بارندگی همراه است و این موضوع مانع اجرای پروژه‌‌‌های زیرساخت و راه‌‌‌سازی می‌شود و از سوی دیگر اغلب نهادها به دنبال اتمام پروژ‌‌‌ه‌های تعریف‌شده تا پایان سال هستند که این موضوع با تسریع روند اجرای پروژه‌‌‌های زیرساختی به رشد تقاضا برای محصولات مصرفی از جمله قیر می‌‌‌انجامد. از آنجا که از میزان بارندگی در پاییز و زمستان امسال به‌شدت کاسته شده است، زمستان با محدودیت در اجرای پروژه‌‌‌های زیرساختی و راه‌‌‌سازی همراه نبوده و بنابراین تقاضا برای قیر در ابتدای زمستان افزایشی است. تقاضای مستمر داخلی برای قیر سیگنال مثبتی برای بهای این محصول به همراه دارد؛ اما از آنجا که تقاضای بالای داخلی، همزمان با افت بهای این محصول در بازار جهانی رقم خورده است، متقاضیان برای کسب سهم از عرضه آن به رقابت قیمتی روی نمی‌‌‌آورند.

سالانه حدود 6میلیون تن وکیوم‌‌‌باتوم در کشور تولید و در بورس‌‌‌کالا عرضه می‌شود، این در حالی است که بیش از 20میلیون تن پروانه بهره‌‌‌برداری کارخانه قیر در کشور صادر شده، بنابراین در شرایط رونق بازار رقابت برای تامین خوراک اجتناب‌‌‌ناپذیر خواهد بود. در شرایط کنونی رینگ وکیوم‌باتوم از آرامش نسبی برخوردار است، اما این بازار با رقابت هیجانی مواجه نبوده و معاملات اگرچه پررونق اما با آرامش انجام می‌شود.

سیگنال جهانی کاهشی شد

وکیوم‌باتوم ماده اولیه تولید قیر است؛ این محصول ناشی از ته‌مانده برج تقطیر در خلأ در پالایشگاه‌‌‌هاست. بنابراین قیمت آن در بازار جهانی، همگرا با بهای نفت نوسان دارد. ظرف روز جمعه 29دسامبر امسال هر تن قیر در معاملات بازار چین با نرخ 3587یوآن معامله شد که این رقم نسبت به بهای فروش آن در ابتدای سال‌جاری میلادی 4.8‌درصد ارزان‌‌‌تر بود. رکورد بهای فروش قیر در بازار داخلی چین ظرف سال‌جاری میلادی مربوط به دهه پایانی سپتامبر بود که هر تن از این محصول به 4‌هزار و 22دلار صعود کرد. این تاریخ مصادف با هفته ابتدایی مهرماه امسال بود. به این ترتیب در شرایط کنونی هر تن قیر در بازار داخلی چین حدود 11‌درصد ارزان‌‌‌تر از رکورد قیمتی آن در بازه سالانه معامله می‌شود. این عقبگرد قیمتی از افت نرخ این محصول در بازار جهانی حمایت کرد.

  • منبع خبر : دنیای اقتصاد